Rejestr Psychologów jako fundament prawa wykonywania zawodu- na podstawie nowej ustawy

Kluczowym narzędziem transformacji porządku prawnego dotyczącego wykonywania zawodu psychologa jest Rejestr Psychologów, którego ramy prawne określa Rozdział 2 nowej ustawy. Rejestr ten stanie się jedynym źródłem legitymacji do posługiwania się tytułem zawodowym i do udzielania świadczeń psychologicznych.

Wpis do Rejestru jako warunek konieczny uzyskania prawa wykonywania zawodu

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, prawo wykonywania zawodu psycholog uzyskuje nie z chwilą obrony dyplomu, lecz z dniem wpisu do Rejestru. Ustawa nadaje Rejestrowi charakter rejestru publicznego, co wiąże się z określonymi rygorami prawnymi w zakresie informatyzacji i udostępniania danych.

Struktura i prowadzenie Rejestru

Prowadzenie Rejestru zostało powierzone regionalnym radom psychologów właściwym ze względu na miejsce zamieszkania psychologa. Rejestr prowadzony będzie w nowoczesnej formie cyfrowej, co ma zapewnić spójność danych na poziomie ogólnokrajowym.

Wpis do Rejestru automatycznie konstytuuje przynależność psychologa do konkretnej regionalnej izby psychologów.

Psycholog może przynależeć tylko do jednej regionalnej izby.

Kryteria wpisu: wielostopniowa weryfikacja

Ustawodawca przewidział określone wymogi, które muszą zostać spełnione, aby regionalna rada dokonała wpisu:

  • Kwalifikacje akademickie: wymagane są studia magisterskie na kierunku psychologia (jednolite lub dwustopniowe).
  • Nieposzlakowana opinia (rękojmia): kandydat musi wykazać, że swoim dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu psychologa, w szczególności kandydat nie był prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
  • Zdolności prawne: pełna zdolność do czynności prawnych i korzystanie z pełni praw publicznych.
  • Znajomość jezyka: wymóg biegłości w języku polskim w stopniu niezbędnym do pracy z pacjentem- kandydat składa oświadczenie o znajomości języka polskiego w powyższym stopniu.

Załączniki do wniosku:

  • Dyplom/dyplomy uzyskania tytułu magistra psychologii.
  • Pisemne oświadczenie o korzystaniu z pełni praw publicznych oraz posiadaniu pełnej zgdolności do czynności prawnych.
  • Pisemne oświadczenie kandydata, że nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego oraz nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
  • Dowód uiszczenia opłaty.

Oświadczenia składane będą pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie będzie zobowiązany do zawarcia w nim klauzuli: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, co skutkuje odpowiedzialnością karną w sytuacji złożenia oświadczenia niezgodnego z prawdą.

W sytuacji złożenia niekompletengo wniosku, regionalna rada wezwie do jego uzupełniania w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Brak uzupełniania wniosku w terminie będzie równoznaczny z pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.

Jawność i ochrona danych

Rejestr pełni funkcję gwarancyjną dla odbiorców świadczeń (pacjentów, klientów). W celu zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego, ustawa przewiduje jawność części danych dla każdego obywatela. Jawność będzie dotyczyła danych w zakresie imienia (imion) i nazwiska psychologa, numeru i daty wpisu do Rejestru, statusu zawodowego, tj. adnotacji „wykonujący zawód” lub „niewykonujący zawodu”.

Dane wrażliwe, takie jak PESEL czy adres zamieszkania, pozostają w części niejawnej Rejestru, dostępnej jedynie dla organów samorządu i uprawnionych instytucji.

Wniosek o wpis będzie podlegał opłacie- 10 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ubiegły rok- obowiązującego w roku poprzedzającym rok, w którym wniosek został złożony.

Według oficjalnych danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), ogłoszonych przez Prezesa GUS w styczniu 2026 roku, przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w 2025 roku wyniosło 8.933,84 zł brutto.

Jeżeli zatem wniosek o wpis do Rejestru zostałby złożony w 2026 roku, wówczas przyjmuje się przeciętne miesięczne wynagrodzenia za 2025 rok- w tej sytuacji byłaby to kwota niezpełna 900,00 zł (10% z kwoty 8.933,84 zł).

Procedura i tryb odwoławczy

Proces wpisu do Rejestru jest sformalizowany. Regionalna rada ma 30 dni na podjęcie uchwały w przedmiocie wpisu od momentu złożenia przez psychologa kompletnego wniosku.

Od decyzji odmownej służy odwołanie do Krajowej Rady Psychologów w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały.

Krajowa Rada Psychologów rozpoznaje odwołanie w terminie 30 dni od doręczenia odwołania.

Ostateczne uchwały czyli te, co do których została wyczeprana droga odwoławcza podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co zapewnia konstytucyjną kontrolę nad procesem dopuszczania do zawodu.

Sam wpis do rejestru dokonywany jest w terminie 14 dni od dnia, w którym uchwała w sprawie wpisu do Rejestru stała się ostateczna.

Podsumowanie

  • Konstytutywny charakter wpisu – uzyskanie prawa wykonywania zawodu następuje z dniem wpisu do Rejestru, a nie z chwilą uzyskania dyplomu. Rejestr jest publicznym potwierdzeniem uprawnień zawodowych.
  • Regionalna administracja rejestru – Rejestr prowadzą Regionalne Rady Psychologów w nowoczesnej, cyfrowej formie, co zapewnia ogólnopolską spójność danych i automatyczną przynależność do właściwej izby.
  • Wielostopniowy filtr kwalifikacyjny – wpis jest uwarunkowany spełnieniem surowych wymogów: posiadaniem tytułu magistra, pełną zdolnością do czynności prawnych, biegłą znajomością języka polskiego oraz posiadaniem tzw. rękojmi (nieposzlakowanej opinii).
  • Transparentność i bezpieczeństwo obrotu – Rejestr gwarantuje pacjentom możliwość weryfikacji specjalisty poprzez jawność imienia, nazwiska, numeru wpisu oraz aktualnego statusu zawodowego, przy jednoczesnej ochronie danych wrażliwych (PESEL, adres).
  • Dwuinstancyjność i kontrola sądowa – procedura wpisu jest sformalizowana i objęta terminem 30 dni. Od decyzji odmownej przysługuje odwołanie do Krajowej Rady Psychologów, a ostatecznie prawo skargi do sądu administracyjnego.

Źródło:

  • Ustawa o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów z dnia 23 stycznia 2026 roku.