Zadzwoń:
Z wielką satysfakcją dzielę się z Państwem informacją o publikacji mojego artykułu naukowego pt. „Analiza linii życia oraz indywidualne podejście do nieletniego jako prognostyk skutecznego oddziaływania wychowawczo-resocjalizacyjnego”.
Tekst ten jest owocem czerwcowej Ogólnopolskiej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej „Wychowanie i Resocjalizacja Nieletnich”- 5-6.06.2025 w Zakopanem zorganizowanej przez Akademię Wymiaru Sprawiedliwości oraz Akademię Nauk Stosowanych WSGE. Publikacja podejmuje problematykę, która w mojej codziennej praktyce zawodowej stanowi kluczowy obszar działań oraz zainteresowań badawczych.
Dlaczego „dobro nieletniego” wymaga czegoś więcej niż standardowych procedur?
W polskim porządku prawnym zasada 'dobra nieletniego’ stanowi nadrzędną dyrektywę interpretacyjną, determinującą kierunki działań podejmowanych przez organy procesowe. W praktyce często zderzamy się z systemowymi schematami, które próbują zamknąć złożone ludzkie losy w sztywnych ramach prawnych.
Jako obrońca i psycholog dostrzegam lukę między literą prawa a realną potrzebą młodego człowieka. Moim głównym postulatem jest indywidualizacja zamiast schematów.
Dlaczego jest to tak istotne?
Każdy czyn ma swój kontekst: to, co z punktu widzenia paragrafu jest „demoralizacją” lub „czynem karalnym”, z perspektywy psychologicznej często jest desperackim wołaniem o pomoc lub wynikiem wieloletnich zaniedbań.
Skuteczność, nie kara: system sprawiedliwości wobec nieletnich rezygnuje z funkcji czysto sankcyjnej, koncentrując się na optymalizacji potencjału wychowawczego oraz eliminacji deficytów socjalizacyjnych. Podejmowanie efektywnych działań naprawczych musi być poprzedzone zrozumieniem złożonych procesów psychologicznych i społecznych, które doprowadziły do naruszenia norm prawnych przez osobę nieletnią. Skuteczna realizacja funkcji wychowawczej nie jest zatem możliwa bez uprzedniej, pogłębionej analizy uwarunkowań biopsychospołecznych, które determinowały wejście nieletniego w konflikt z prawem.
Analiza linii życia – klucz do skutecznej zmiany
Istotny punkt ciężkości artykułu stanowi analiza linii życia, która jest instrumentem wykraczającym poza ramy incydentalnego naruszenia norm. Metoda ta pozwala na holistyczną rekonstrukcję trajektorii życiowej, co jest kluczowe dla zrozumienia genezy niewłaściwych zachowań nieletniego.
Analiza ta polega m.in. na:
- Zrozumieniu ciągłości zdarzeń w życiu młodego człowieka.
- Zidentyfikowaniu tzw. punktów krytycznych (traum, strat, zmian środowiskowych).
- Dostrzeżeniu zasobów, które można wykorzystać w procesie resocjalizacji.
Dopiero pełny obraz – od wczesnego dzieciństwa po moment wejścia w konflikt z prawem – pozwala na postawienie trafnej prognozy. Bez tego, środki wychowawcze są często dobierane „po omacku”, co zamiast pomagać, może pogłębiać marginalizację nieletniego.
Ważnym punktem publikacji są postulaty zmian w zakresie diagnostyki nieletnich. Obecny system wymaga ukierunkowania na większą rzetelność opiniowania, tak aby wszystkie działania procesowe spójnie dążyły do nadrzędnego celu: skutecznej i pozytywnej zmiany postaw nieletniego.
Łączenie perspektywy prawnej z pogłębioną diagnozą psychologiczną to jedyna droga do wypracowania środków wychowawczych, które niosą realną szansę na zmianę. Zachęcam do zapoznania się z pełną treścią artykułu..
